Nizam-ı Alem'i Sağlayan Sebeplerin Temelleri, 17. yüzyıl Osmanlı düşünürü Hasan Kafi Akhisari'nin kaleme aldığı, siyaset, toplum, ahlak ve yönetim üzerine derinlemesine analizler sunan önemli bir eserdir. Kitap, dönemin siyasi ve sosyal yapısını anlamak, Osmanlı İmparatorluğu'nun yükseliş ve çöküş nedenlerini irdelemek, adalet, düzen ve refahın sağlanması için gerekli prensipleri belirlemek amacıyla yazılmıştır. Akhisari, bu eserinde, ideal bir toplum düzeninin nasıl olması gerektiği, yöneticilerin ve yönetilenlerin sorumlulukları, eğitimin önemi, ekonomik kalkınmanın yolları gibi birçok konuya değinir. Eserin temel teması, nizam-ı alem yani dünya düzeninin sağlanmasıdır. Akhisari, bu düzenin sağlanabilmesi için hem bireysel ahlakın hem de toplumsal kurumların sağlam temellere oturması gerektiğini savunur. Kitapta, adaletin tesisi, yönetimin ehliyetli ellere teslim edilmesi, eğitimde liyakatın gözetilmesi, ekonomik istikrarın sağlanması gibi konular detaylı bir şekilde incelenir. Akhisari, eserinde, dönemin klasik İslam düşünürlerinden ve devlet adamlarından etkilenmiş, onların görüşlerini kendi özgün yorumlarıyla birleştirmiştir. Özellikle İbn Haldun'un Mukaddime'sinden ve Nizamülmülk'ün Siyasetname'sinden izler taşır. Kitap, sadece siyasi ve sosyal konulara değil, aynı zamanda ahlaki ve dini prensiplere de vurgu yapar. Akhisari, ideal bir toplumun, ahlaki değerlere sahip bireylerden oluşması gerektiğine inanır. Bu nedenle, kitapta ahlakın, erdemin ve dürüstlüğün önemi sıkça vurgulanır. Eser, Osmanlı İmparatorluğu'nun gerileme döneminde yazılmış olmasına rağmen, günümüz dünyası için de geçerliliğini koruyan evrensel prensipler içerir. Kitabın hedef okur kitlesi, tarih, siyaset bilimi, sosyoloji, felsefe ve İslam düşüncesi alanlarında akademik çalışma yapan araştırmacılar, öğrenciler ve konuyla ilgili genel okurlardır. Ayrıca, yöneticiler, siyasetçiler ve karar vericiler için de önemli dersler ve çıkarımlar sunmaktadır. Kitap, dönemin siyasi ve sosyal yapısını anlamak isteyen, Osmanlı İmparatorluğu'nun yükseliş ve çöküş nedenlerini merak eden, adalet, düzen ve refahın sağlanması için prensipler arayan herkes için değerli bir kaynaktır. Benzer kitaplar arasında İbn Haldun'un Mukaddime'si, Nizamülmülk'ün Siyasetname'si ve Kınalızade Ali Çelebi'nin Ahlak-ı Alai'si sayılabilir. Bu eserler de, toplum, siyaset ve ahlak konularında önemli görüşler sunmaktadır.

Hasan Kafi Akhisari, 16. yüzyılın sonları ile 17. yüzyılın başlarında yaşamış, Osmanlı İmparatorluğu'nun önemli düşünürlerinden, bilim insanlarından ve devlet adamlarından biridir. Akhisari, özellikle siyaset, hukuk, ahlak ve eğitim alanlarındaki çalışmalarıyla tanınır. Akhisar'da doğmuş, eğitimini İstanbul'da tamamlamıştır. Dönemin önde gelen alimlerinden ders almış, farklı bilim dallarında uzmanlaşmıştır. Hayatı boyunca birçok farklı görevde bulunmuş, devletin çeşitli kademelerinde hizmet vermiştir. Akhisari'nin yazım üslubu, dönemin klasik Osmanlı edebiyatının özelliklerini taşır. Eserlerinde, derin bir bilgi birikimi, analitik bir düşünce yapısı ve sağlam bir mantık örgüsü göze çarpar. Dili akıcı, anlaşılır ve didaktiktir. Konuları sistematik bir şekilde ele alır, örnekler ve delillerle destekler. Eserlerinde, hem İslam dini prensiplerine hem de dönemin siyasi ve sosyal gerçekliklerine yer verir. Hasan Kafi Akhisari'nin en önemli eserleri arasında Nizam-ı Alem'i Sağlayan Sebeplerin Temelleri, Usulü'l-Hikem fi Nizami'l-Alem ve Düsturu'l-Amel fi Islah'il-Halel sayılabilir. Bu eserler, onun siyasi ve sosyal konulardaki görüşlerini, yönetim anlayışını ve ideal toplum tasavvurunu yansıtır. Akhisari, eserlerinde, adaletin, eğitimin, liyakatın ve ekonomik istikrarın önemini vurgular. Ayrıca, yöneticilerin ve yönetilenlerin sorumlulukları, toplumun huzur ve refahı için gerekli olan prensipler üzerinde durur. Hasan Kafi Akhisari, yaşadığı dönemde, Osmanlı İmparatorluğu'nun gerileme ve çöküş sürecine tanıklık etmiştir. Bu nedenle, eserlerinde, dönemin sorunlarına çözüm önerileri sunar, devletin yeniden yükselmesi için gerekli olan reformları savunur. Akhisari, aynı zamanda, farklı kültürler ve medeniyetler hakkında da bilgi sahibiydi. Bu durum, onun eserlerine evrensel bir bakış açısı kazandırmıştır. Akhisari, Osmanlı İmparatorluğu'nun en kritik dönemlerinden birinde yaşamış, düşünceleri ve eserleriyle sonraki nesilleri etkilemiş önemli bir şahsiyettir. Herhangi bir ödül alıp almadığına dair doğrudan bir bilgi bulunmamakla birlikte, düşüncelerinin ve eserlerinin, Osmanlı entelektüel mirasına yaptığı katkılar göz ardı edilemez.